tło
OsobyKalendariumŚrodowiskaWybory '89Wybory '90WspomnieniaGalerie
   Szukaj

Pomóż uzupełniać i poprawiać stronę

''Rzeczpospolita Obywatelska"


ZAPROSZENIE DO WSPÓŁPRACY


Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego
to niezależna instytucja działająca jako fundacja powołana przed dziesięciu laty przez Rektora UJ, Wojewodę Krakowskiego/Małopolskiego i Prezydenta Krakowa,której misją jest ochrona i przywracanie pamięci o dokonaniach Polaków w walce o niepodległość w minionym stuleciu, w szczególności zaś w Krakowie i Małopolsce.

Ochrona ta polega przede wszystkim
na gromadzeniu, opracowywaniu i udostępnianiu wszelkich materiałów – dokumentów sporządzonych przez ludzi, instytucje i organizacje cywilne i wojskowe, fotografii, publikacji i innych przedmiotów (np. elementów podziemnych drukarni) dokumentujących niepodległościowe wysiłki rozpoczęte symboliczną datą 6 sierpnia 1914 r. i uwieńczone sukcesem roku 1989 z równie symboliczną datą 4 czerwca.

A między nimi mieści się
czyn legionowy, walki o granice Rzeczpospolitej w latach 1918-1921, wojna obronna Polski 1939 r., wszelkie akcje zbrojnego i cywilnego oporu w Kraju i poza jego granicami w latach II wojny światowej, dalej różnorodne formy zorganizowanego i spontanicznego sprzeciwu wobec komunistycznego zniewolenia, zarówno te bezpośrednio po wojnie, jak i podejmowane w latach późniejszych. Zaś przywracanie pamięci to odkrywanie zapomnianych, często zaś celowo i umiejętnie zatartych śladów, łącznie z mogiłami Ofiar, ludzi i zdarzeń składających się na nieprzerwany, kilku pokoleniowy łańcuch służby Niepodległej Rzeczpospolitej.

Ostatnią jej fazą
był potężny i ostatecznie zwycięski ruch ”Solidarności”, tej działającej legalnie w latach 1980-1981, Podziemnej i tej odrodzonej w 1989 r. Jej emanacją zrodzoną wiosną 1989 r., na potrzeby ówczesnej akcji wyborczej były Komitety Obywatelskie różnego szczebla.

Dlatego też,
choć ich aktywność wykracza poza przywołaną na wstępie datę 1989 r., traktujemy je jako swego rodzaju zamknięcie, epilog tych trwających niemal całe dwudzieste stulecie zmagań wolnościowych Polaków. Z tego też względu także ich bogaty dorobek jest przedmiotem naszych działań upamiętniających, a w dużej mierze wręcz przywracających o nich pamięć. Tak się bowiem stało, że nieśmiało rysujący się projekt „Rzeczpospolitej Obywatelskiej” z lat 1989-1990 okazał się kruchy i nietrwały, zastąpiony szybko inną formą organizacji państwowej, w której na plan pierwszy wysunęły się, skądinąd w zgodzie z systemem demokracji parlamentarnej jaka ostatecznie utrwaliła się w naszym kraju, partie polityczne.

Tym bardziej więc
dokumentowanie wysiłku, setek, może nawet tysięcy działaczy pracujących bezinteresownie w dużych miastach i ich dzielnicach jak i całkiem małych miejscowościach naszego regionu nad budową podstaw niepodległej Rzeczpospolitej uznajemy za swój ważny obowiązek.
Stąd też w ramach działań fundacji pojawia się przygotowana przez uczestnika i świadka tamtych wydarzeń, a zarazem doświadczonego dokumentalistę i organizatora Janusza Bastera witryna Geneza Małopolski Obywatelskiej, przypominająca tamte działania, ich patriotyczny, pełen zapału klimat, osiągnięcia, czasami także niepowodzenia, ale także apelująca do zbiorowej pamięci uczestników tamtych zdarzeń o wspólne ich dokumentowanie.

Kraków, 11 listopada 2010 r.

Tomasz Gąsowski